Blanco stemmen.
In Nederland doen bij elke verkiezing diverse politieke partijen en kandidaten mee. Toch kan het voorkomen dat geen van de kandidaten je weet te overtuigen. Dan heb je twee mogelijkheden: niet stemmen of blanco stemmen.
Stembiljet
Als je een blanco stem wilt uitbrengen, ga je op de dag van de verkiezingen naar het stembureau, met je stempas en identiteitsbewijs. Je ontvangt een stembiljet en gaat het stemhokje in. Daar kleur je geen enkel rondje bij een kandidaat in en je schrijft ook niets op het stembiljet. Vervolgens stop je het stembiljet in de stembus.
Ongeldige stem
Als je geen enkel rondje inkleurt, maar wel iets op het stembiljet schrijft, is je stem niet blanco. In dat geval is het een ongeldige stem. Ook als je bijvoorbeeld de tekst “dit is een blanco stem”, “blanco” of “ik wil blanco stemmen” opschrijft, is je stem ongeldig. Blanco is dus echt helemaal blanco: je hebt het formulier met het rode potlood niet aangeraakt.
Stem naar de grootste partij?
Sommige mensen denken dat hun stem naar de grootste partij gaat als ze blanco stemmen. Dat is niet zo. Blanco stemmen (en ongeldige stemmen) tellen niet mee voor de zetelverdeling. Voor de uitslag van de verkiezingen hebben ze dus hetzelfde effect als helemaal niet gaan stemmen. De zetels worden verdeeld op basis van de geldige stemmen die op kandidaten op de kieslijsten zijn uitgebracht.
Verschil blanco stemmen en niet stemmen
Wat is dan het verschil tussen blanco stemmen en niet stemmen? Een blanco stem telt niet mee voor de uitslag, maar wél voor de opkomst. In het proces-verbaal van het stembureau wordt vermeld hoeveel blanco stemmen er zijn uitgebracht. Sommige mensen willen met een blanco stem laten zien dat ze verkiezingen wel belangrijk vinden, maar geen van de kandidaten geschikt vonden.